Giấy chuyển nghĩa vụ quân sự

Câu hỏi
Em trai tôi sinh năm 1994, thi đại học năm 2012 nhưng không đỗ, đỗ nguyện vọng cao đẳng và có giấy báo nhập học, nhưng xã không cấp cho giấy xác nhận nghĩa vụ quân sự để được đi học. Vậy có đúng không?

Trả lời
Chào bạn
Theo quy định tại Điều 19 Luật Nghĩa vụ quân sự năm 1981, đã được sửa đổi, bổ sung vào các năm 1990, 1994, 2005 (sau đây gọi tắt là Luật NVQS) thì “Tháng một hàng năm, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn, hiệu trưởng các trường dạy nghề, các trường trung học, thủ trưởng các cơ quan, người phụ trách các tổ chức kinh tế, các tổ chức xã hội và các đơn vị cơ sở khác phải báo cáo danh sách công dân nam giới đủ 17 tuổi trong năm đó cho Ban chỉ huy quân sự huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh theo quy định của Bộ trưởng Bộ quốc phòng".
Trên cơ sở danh sách này, “Tháng tư hàng năm, theo lệnh gọi của Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự cấp huyện, công dân nam giới đủ 17 tuổi trong năm và những người trong độ tuổi làm nghĩa vụ quân sự chưa được đăng ký phải đến Ban Chỉ huy quân sự cấp huyện nơi cư trú xuất trình chứng minh nhân dân, kê khai lý lịch để đăng ký lần đầu vào sổ đăng ký công dân sẵn sàng nhập ngũ.” (Điều 17 Nghị định số 83/2001/NĐ-CP ngày 09/11/2001 về đăng ký nghĩa vụ quân sự).
Cũng theo Nghị định này, đăng ký nghĩa vụ quân sự là việc kê khai lý lịch và những yếu tố cần thiết khác theo quy định của pháp luật của người trong độ tuổi đăng ký nghĩa vụ quân sự, để cơ quan quân sự địa phương quản lý và tổ chức thực hiện quy định của pháp luật về nghĩa vụ quân sự đối với các đối tượng trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự. Việc đăng ký nghĩa vụ quân sự là bắt buộc đối với tất cả các công dân nam từ đủ 17 tuổi.
Theo quy định tại Điều 1 Thông tư liên tịch của Bộ Y tế và Bộ Quốc phòng số 14/2006/TTLT-BYT-BQP ngày 20/11/2006 hướng dẫn khám sức khỏe thực hiện nghĩa vụ quân sự thì việc khám sức khỏe được thực hiện với các đối tượng là công dân được gọi làm nghĩa vụ quân sự và công dân dự thi tuyển sinh quân sự, tiến hành tại y tế quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh; còn việc kiểm tra sức khỏe được thực hiện với các đối tượng là công dân đủ 17 tuổi thuộc diện đăng ký nghĩa vụ quân sự; quân nhân dự bị, tiến hành tại trạm y tế xã, phường, thị trấn thuộc huyện.
Đối chiếu với các quy định nói trên thì em bạn sinh năm 1994 nên được coi là đối tượng “đủ 17 tuổi trong năm đó” nên thuộc diện phải đăng ký nghĩa vụ quân sự và có thể được gọi kiểm tra sức khỏe tại trạm y tế xã.
Điều 61 Luật NVQS quy định: “Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã, Hiệu trưởng các trường dạy nghề, Trung học chuyên nghiệp, trường Cao đẳng, trường Đại học, Thủ trưởng cơ quan, người phụ trách các tổ chức kinh tế, các tổ chức xã hội và các đơn vị cơ sở khác phải thống kê quân nhân dự bị và công dân sẵn sàng nhập ngũ của cơ sở mình để báo cáo với Ban chỉ huy quân sự huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh theo quy định của Bộ trưởng Bộ quốc phòng”.
Theo quy định tại Điều 12 Luật NVQS thì: “Công dân nam đủ 18 tuổi được gọi nhập ngũ; độ tuổi gọi nhập ngũ trong thời bình từ đủ 18 tuổi đến hết 25 tuổi”. Tuy nhiên, việc gọi nhập ngũ đối với những công dân đủ điều kiện sức khỏe để nhập ngũ cũng chỉ được thực hiện khi công dân đó đủ 18 tuổi (tuổi đủ là tuổi tính tròn 12 tháng cho một tuổi, ví dụ em ban sinh ngày 14/11/1994 thì phải đến ngày 14/11/2012, em bạn mới đủ tuổi để nhập ngũ).
Khoản 6 Điều 1 Luật sửa đổi bổ sung 1 số điều của Luật NVQS còn quy định những công dân được tạm hoãn gọi nhập ngũ trong thời bình như sau:
“1. Những công dân sau đây được tạm hoãn gọi nhập ngũ trong thời bình:
a) Chưa đủ sức khoẻ phục vụ tại ngũ theo kết luận của Hội đồng khám sức khoẻ;
b) Là lao động duy nhất phải trực tiếp nuôi người khác trong gia đình không còn sức lao động hoặc chưa đến tuổi lao động;
c) Có anh, chị hoặc em ruột là hạ sĩ quan, binh sĩ đang phục vụ tại ngũ;
d) Giáo viên, nhân viên y tế, thanh niên xung phong đang làm việc ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, vùng đặc biệt khó khăn; cán bộ, công chức, viên chức được điều động đến làm việc ở những vùng này;
đ) Đang nghiên cứu công trình khoa học cấp Nhà nước được Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ hoặc người có chức vụ tương đương chứng nhận;
e) Đang học ở các trường phổ thông, trường dạy nghề, trường trung cấp chuyên nghiệp, trường cao đẳng, trường đại học do Chính phủ quy định;
g) Đi xây dựng vùng kinh tế mới trong ba năm đầu.
Hằng năm, những công dân thuộc diện tạm hoãn gọi nhập ngũ quy định tại khoản này phải được kiểm tra, nếu không còn lý do tạm hoãn thì được gọi nhập ngũ.
2. Những công dân sau đây được miễn gọi nhập ngũ trong thời bình:
a) Con của liệt sĩ, con của thương binh hạng một, con của bệnh binh hạng một;
b) Một người anh hoặc em trai của liệt sĩ;
c) Một con trai của thương binh hạng hai;
d) Thanh niên xung phong, cán bộ, công chức, viên chức quy định tại điểm d khoản 1 Điều này đã phục vụ từ hai mươi bốn tháng trở lên.”
Theo quy định này, nếu năm nay em trai bạn thi đỗ vào đại học, cao đẳng hoặc theo học tại các trường dạy nghề, trường trung cấp chuyên nghiệp thì sẽ được tạm hoãn gọi nhập ngũ.
Tất cả các vấn đề liên quan thủ tục gọi đăng ký nghĩa vụ quân sự, gọi khám sức khỏe hay nhập ngũ đều thuộc trách nhiệm của Ban chỉ huy quân sự có thẩm quyền. Trên thực tế, dù đã đối với công dân nam 17 tuổi dù đã đăng ký nghĩa vụ quân sự hay chưa nhưng khi có giấy báo nhập học (thuộc đối tượng được hoãn gọi nhập) xuất trình cho Ban chỉ huy quân sự xã có trách nhiệm làm giấy di chuyển nghĩa vụ quân sự cho người sắp nhập học, rồi lên xin xác nhận của Ban chỉ huy quân sự huyện và chuyển đến trường mà em của bạn nhập học. Như vậy, việc không làm giấy chuyển nghĩa vụ quân sự của ban chỉ huy quân sự xã là không đúng.
Trân trọng./.